به گزارش کردپرس، هلین امید یکی از فرماندهان ارشد حزب کارگران کردستان (PKK) با تأکید بر اینکه تمامی گامهای این جنبش در روند صلح به آزادی فیزیکی عبدالله اوجالان و نقش مستقیم او در هدایت مذاکرات وابسته است، گفت بدون فراهم شدن شرایط فعالیت آزادانه برای او، هیچ پیشرفتی در روند خلع سلاح امکانپذیر نخواهد بود. وی با بیان اینکه روند کنونی صرفاً به خلع سلاح محدود نمیشود، هدف اصلی آن را دموکراتیک شدن ترکیه و تدوین یک چارچوب حقوقی و سیاسی جامع برای حل مسئله کرد عنوان کرد. امید با انتقاد از قطع دیدارها با عبدالله اوجالان اظهار داشت بیش از ۵۰ روز است هیچ دیداری با او انجام نشده و این وضعیت، نشانه نبود اراده جدی برای پیشبرد روند صلح است. او همچنین خواستار تدوین قانونی جامع و فراگیر شد که همه افراد، از جمله عبدالله اوجالان، را دربر گیرد و تأکید کرد تقسیم افراد به «مجرم» و «غیرمجرم» با روح این روند و ماهیت جمعی مبارزه کردها سازگار نیست.
هلین امید در گفتوگویی با برنامهای ویژه از شبکه «مدیا خبر»، به بررسی روند «صلح و جامعه دموکراتیک» پرداخت و از توقف دیدارها با عبدالله اوجالان و کندی روند مذاکرات انتقاد کرد.
او با اشاره به اینکه بیش از ۵۰ روز است هیچ دیداری با عبدالله اوجالان انجام نشده، گفت: «در حالی که مقامهای دولت و حاکمیت مدعیاند روند بدون مشکل ادامه دارد، واقعیت چیز دیگری است. قرار بود پس از ماه مه گامهای مشخصی برداشته شود، دیدارهایی انجام گیرد، حتی گروهی از روزنامهنگاران با اوجالان ملاقات کنند تا او بتواند با افکار عمومی ترکیه گفتوگو کرده و به پرسشهای جامعه پاسخ دهد، اما هیچیک از این وعدهها عملی نشد.»
هلین امید درباره علت این وضعیت گفت برخی معتقدند دولت حزب عدالت و توسعه تلاش دارد روند صلح را تا زمان انتخابات به تعویق بیندازد و از آن بهعنوان ابزاری سیاسی استفاده کند، اما افزود که مایل نیست چنین تحلیلی را بپذیرد. به گفته او، تبدیل مسئلهای که بیش از یک قرن بر تاریخ ترکیه سایه انداخته، به ابزاری برای منافع حزبی یا انتخاباتی، بیعدالتی بزرگی در حق مردم ترکیه است.
او با اشاره به اینکه حتی برگزاری نشست ناتو نیز نمیتواند توجیهی برای توقف این روند باشد، تأکید کرد هیچیک از این دلایل با اهمیت روند صلح و جامعه دموکراتیک همخوانی ندارد.
انگار اراده راسخی برای متوقف نگه داشتن روند صلح وجود دارد
هلین امید با بیان اینکه ارادهای که دولت و محافل نزدیک به آن در روزهای نخست روند از خود نشان میدادند، اکنون دیگر دیده نمیشود، گفت به نظر میرسد دولت ترکیه تصمیم گرفته است این روند را در وضعیت فعلی نگه دارد و از پیشروی آن جلوگیری کند.
او با اشاره به شرایط سیاسی و منطقهای افزود که در آغاز این روند، دولت باغچه لی مواضع فعالی داشت و بهطور مداوم درباره آن سخن میگفت. به گفته هلین امید، هرچند بسیاری از دیدگاههای باغچه لی مورد قبول آنان نبود، اما او در شکستن برخی قالبهای جاافتاده در سیاست ترکیه نقش مهمی ایفا کرد.
وی گفت دولت باغچه لی برای نخستین بار موضوعاتی را وارد بحث عمومی کرد که پیش از آن حتی مطرح کردنشان نیز در ترکیه با واکنشهای شدید روبهرو میشد؛ از جمله وضعیت عبدالله اوجالان، جایگاه سیاسی او، «حق امید» و امکان حضور در مجلس و فعالیت در عرصه سیاست قانونی.
هلین امید افزود این موضوعات پیشتر بهسرعت «تروریستی» قلمداد میشدند و اجازه بحث درباره آنها داده نمیشد، اما سخنان باغچه لی باعث شد این مسائل دستکم در فضای سیاسی و رسانهای ترکیه قابل گفتوگو شوند.
او با این حال خاطرنشان کرد که دولت باغچه لی نیز اکنون سکوت اختیار کرده و در دو هفته اخیر، در نشستهای فراکسیون حزب حرکت ملی، تنها به تأیید کلی روند بسنده کرده و وارد جزئیات آن نشده است.
هلین امید در ادامه گفت: «به نظر میرسد در درون حاکمیت نوعی توافق و اجماع شکل گرفته است. آنها درباره رها کردن روند در همین وضعیت به جمعبندی رسیدهاند. باید این موضوع را اینگونه فهمید؛ این وضعیت تصادفی نیست، بلکه نتیجه یک برنامهریزی است.»
او افزود که آنان نیز در تلاشاند دریابند دولت با طولانی کردن روند و متوقف نگه داشتن آن در این سطح، دقیقاً چه هدفی را دنبال میکند. به گفته وی، سکوت مقامهایی که در آغاز روند فعال بودند و نبود گامهای عملی، نشان میدهد که حفظ وضع موجود به بخشی از سیاست حاکمیت تبدیل شده است.
همه باید بدانند که ادامه روند خلع سلاح PKK به آزادی عبدالله اوجالان وابسته است
هلین امید با اشاره به اینکه از همان آغاز روند، رویکرد «تصفیهگرایانه» دولت ترکیه را مشاهده کرده بودند، گفت: «ما از همان ابتدا این گرایش را در سیاستهای دولت دیدیم، اما با وجود این، باز هم گامهای لازم را برداشتیم. این موضوع باید بهدرستی درک شود. شاید جنبشهای دیگری در چنین شرایطی قادر به برداشتن چنین گامهایی نباشند، شاید دچار انشعاب، فروپاشی یا بحران شوند و ظرفیت اجتماعیشان چنین روندی را تحمل نکند. اما جنبش آزادیخواهی که رهبر آپو بنیان گذاشته، از اعتماد به نفس و انسجامی برخوردار است که میتواند چنین تصمیمهایی بگیرد.»
او افزود که البته صرف اعتماد به نفس و نیت کافی نیست و برای ادامه موفقیتآمیز این روند، از همان ابتدا تدابیری اندیشیده شده است.
هلین امید گفت: «یکی از این تدابیر این بود که از همان روز نخست اعلام کردیم تمامی گامهایی که در این روند برمیداریم، به آزادی فیزیکی رهبر آپو وابسته است. همچنین تأکید کردیم که این روند باید تحت هدایت و مسئولیت مستقیم خود او پیش برود و همچنان نیز بر همین موضع هستیم.»
او ادامه داد: «اگر قرار است گامهای جدیدی برداشته شود، اگر طرف مقابل انتظار پیشرفت در روند را دارد و خواهان ادامه فرآیند خلع سلاح است، همه باید بدانند که تحقق این امر تنها در صورتی ممکن است که عبدالله اوجالان از آزادی فیزیکی برخوردار باشد و بتواند آزادانه فعالیت و این روند را مدیریت کند. خارج از این چارچوب، هیچکس قادر نیست ما را وادار به برداشتن گام دیگری کند.»
هلین امید سپس به نخستین سالگرد مراسم سوزاندن نمادین سلاحها در ۱۱ جولای اشاره کرد و گفت: «همانطور که همه دیدند، در سالگرد ۱۱ جولای بحثها، تحلیلها و اظهارنظرهای گستردهای مطرح شد و این موضوع همچنان در دستور کار قرار دارد. اما نباید فراموش کرد که سازماندهنده آن اقدام، شخص رهبر آپو بود. این مراسم با برنامهریزی، سازماندهی و دستور مستقیم او انجام شد.»
او تأکید کرد: «رفقای ما به دستور او این خطر را پذیرفتند. پایین آمدن یک گروه مسلح از کوهستان، حضور در دشتی باز و برگزاری یک مراسم علنی، اقدام سادهای نبود و مخاطرات جدی در پی داشت. ارادهای که این اقدام را ممکن کرد، اراده عبدالله اوجالان بود. از این پس نیز همه باید بدانند که هرگونه پیشرفت در این روند، به آزادی فیزیکی رهبر آپو، فراهم شدن شرایط زندگی و فعالیت آزادانه برای او و امکان مدیریت مستقیم این روند از سوی وی وابسته است.»
هلین امید در ادامه با انتقاد از ادامه انزوای اجباری عبدالله اوجالان گفت: «طرف مقابل نیز این واقعیت را بهخوبی میداند. این موضوع نهتنها به مسئولان دولت گفته شده، بلکه ما آن را آشکارا با افکار عمومی جهان نیز در میان گذاشتهایم. همه از این مسئله آگاهاند. با وجود این، ۵۰ روز است که هیچ دیداری با رهبر آپو انجام نشده است. نه هیأتی، نه وکیلی و نه اعضای خانواده او اجازه ملاقات ندارند. این وضعیت نشان میدهد که تا چه اندازه با این روند غیرجدی برخورد میشود و در واقع ارادهای برای پیشبرد آن وجود ندارد.»
روند صلح تنها به خلع سلاح PKK محدود نمیشود
هلین امید با بیان اینکه این فرآیند را «روند ادغام دموکراتیک» مینامند، گفت: «ما از روند ادغام دموکراتیک سخن میگوییم، اما هنوز حتی فرصت بحث جدی درباره مفهوم آن فراهم نشده است. ادغام دموکراتیک صرفاً به معنای خلع سلاح نیروهای مسلح یا تعیین وضعیت حقوقی آنها نیست.»
او توضیح داد: «ادغام دموکراتیک در واقع به معنای دموکراتیک شدن ترکیه است. از آنجا که معتقدیم این روند باید مرحله به مرحله پیش برود، فعلاً برخی موضوعات را در اولویت قرار نمیدهیم، اما همه باید بدانند اگر قرار باشد کردها در ساختار دولت ترکیه ادغام شوند و با آن همزیستی داشته باشند، این امر تنها در صورتی ممکن است که خود دولت نیز دموکراتیک شود؛ یعنی به دموکراسی، مبارزات دموکراتیک، حق سازماندهی و همچنین موجودیت و هویت کردها گشوده شود.»
او افزود که طرف مقابل نیز بهخوبی از این واقعیت آگاه است، اما برای آنکه وارد چنین بحثهایی نشود و فضای غیردموکراتیک موجود را حفظ کند، سیاست دیگری را دنبال میکند.
هلین امید گفت: «این فقط متوجه ما نیست. هر روز در ترکیه عملیات امنیتی و قضایی انجام میشود. علیه حزب جمهوریخواه خلق (CHP) پرونده تشکیل میدهند، روشنفکران هدف قرار میگیرند و حتی یک طنزپرداز جوان به نام دنیز گوکتاش را فقط به دلیل چند شوخی بازداشت کردند. این فضای امنیتی و محدودکننده به سود حاکمیت است و به همین دلیل تلاش میکند آن را حفظ کند. اما این وضعیت نمیتواند برای همیشه ادامه پیدا کند.»
او در ادامه به ضرورت ایجاد چارچوب حقوقی و سیاسی برای این روند اشاره کرد و گفت که از همان ابتدا تأکید کردهاند اگر قرار است این فرآیند به نتیجه برسد، باید بر پایه یک چارچوب روشن حقوقی و سیاسی پیش برود، زیرا بدون دموکراتیک شدن ساختار سیاسی و حقوقی ترکیه، سخن گفتن از «ادغام دموکراتیک» و صلح پایدار، فاقد معنا خواهد بود.
قانونی که تدوین میشود باید همه و در درجه نخست عبدالله اوجالان را دربر بگیرد
هلین امید با اشاره به بحثهای مطرحشده درباره تدوین «قانون چارچوب» یا «قانون مادر»، گفت اطلاعاتی که در رسانههای ترکیه منتشر میشود نشان میدهد طرحهایی در دست بررسی است که همه افراد را در بر نمیگیرد و حتی عبدالله اوجالان را نیز شامل نمیشود.
او با تأکید بر اینکه این اخبار بدون اطلاع دولت منتشر نشدهاند، افزود: «در ترکیه هیچ خبر مهمی بدون اطلاع حاکمیت منتشر نمیشود و انتشار این مطالب نیز هدفمند است.»
وی تصریح کرد که از ابتدای روند، بر ضرورت تدوین یک قانون جامع و فراگیر تأکید شده و افزود: «نمیتوان افراد را به مجرم و غیرمجرم تقسیم کرد. ما اساساً چنین تعریفی از مبارزه سیاسی را نمیپذیریم. مبارزه آزادیخواهانه کردها یک اقدام جمعی بوده است و نمیتوان اعضای این جنبش را از یکدیگر جدا کرد. حرکت را نمیتوان به این شکل تجزیه کرد.»
کنار گذاشتن اوجالان با روح روند صلح در تضاد است
هلین امید همچنین تأکید کرد هرگونه تلاش برای کنار گذاشتن عبدالله اوجالان از چارچوب قانونی یا روند مذاکرات، با روح این فرآیند در تضاد است.
او گفت: «قانونی که تدوین میشود باید همه را، در درجه نخست عبدالله اوجالان، دربر بگیرد و مدیریت این روند نیز باید توسط خود او انجام شود. در حال حاضر موتور این روند روشن است، اما هیچ حرکتی صورت نمیگیرد و زمان از دست میرود.»
ترکیه نباید خطرات منطقه را دستکم بگیرد
این عضو جنبش آزادیخواهی کرد در پایان با اشاره به تحولات سوریه و ایران، گفت دولت ترکیه تصور میکند فشارهای منطقهای کاهش یافته است، در حالی که به باور او «حلقه آتش پیرامون ترکیه کوچکتر نشده، بلکه در حال گسترش است.»
او از همه طرفهای درگیر در این روند خواست مسئولیتهای خود را بپذیرند و با سرعت بیشتری برای پیشبرد روند صلح و جامعه دموکراتیک اقدام کنند.
نظر شما